View this article in PDF
d[To' eGbf s7f]/ ;hfo

;Í6sfnLg cj:yfn] o:tf] l:ylt l;h{gf u/fpg ;S5 eGg] cfzÍf w]/}nfO{ lyof] . To;}n] ltgn] dfq} u'dfpg' k/]sf] 5}g, cfkm"x¿ ;d]t …cftÍsf/Lsf cfkmGt of dltof/Ú sf ¿kdf snlÍt x'g' k/]sf] 5 . pgLx¿sf] o:tf] b'ef{Uosf] sf/0f c¿ sf]xL geP/ ToxL /fHo xf] h;n] pgLx¿nfO{ b'O{ 5fssf] hf]xf] ug{ tftf] uf]nL vfg'kg{] hf]lvd p7fpg afWo t'Nofof] . cGofodf k/]sf hf]ludf/fsf oL lg;xfodfly ePsf] cGofo÷cTofrf/sf] lhDd]jf/L ;/sf/n] klg glng] / ltgLx¿dfly ePsf] cGofo lj?4 s;}n] cfjfh klg gp7fpg]] xf] eg] o;sf] b'Mvb\ kl/0ffd ;Dk"0f{ g]kfnL / g]kfnn] ef]Ug'kg{]5 . pgLx¿dfly ePsf] cGofo lj?4 s;}n] cfjfh klg gp7fpg]] xf] eg] o;sf] b'Mvb\ kl/0ffd ;Dk"0f{ g]kfnL / g]kfnn] ef]Ug'kg{]5 .

df]xg d}gfnL

u}/LufpF, @! c;f/ . laxfg !) ah]lt/ kl08t gj/fh zdf{ clwsf/L cfOk'u]kl5 a]naxfb'/ >]i7sf] v/n] 5fPsf] b'O{tn] 3/df ?jfaf;L z'? eof] . 3/leq a]naxfb'/sL hxfgn] ;'FSs;'FSs u/]/ z'? u/]sf] ?jfO lj:tf/} a9\b} uof] . a]naxfb'/n] 5f]/fsf] bfx;+:sf/sf nflu w"kaQL, cla/, cIf]tf, hf}–s'z, b"w, km"n, sfqf], lk08sf] ;fdfg, 5ftLdf /fVg] dfgf]rfdn / xl/of] afF; h'6fP/ b}nf] cufl8 lkF9Ldf /fv] .

a]naxfb'/sf] 3/df zf]sdfly zf]s vlK6Psf] 5 . pgn] Ps dlxgfcl3 dfq o;}u/L afa'sf] nfz p7fpg] tof/L ug{'k/]sf] lyof] . a'9f;;'/f v;]sf a]nf ;'Ts]/L ePsL a]naxfb'/sL h]7L a'xf/L uLtfs'df/Ln] ef]lnkN6} gjhft 5f]/L d/]sf] kL8f vKg' k¥of] . rf/ dlxgfcl3 d/]sf] elgPsf nf]Ug]sf] clGtd ;+:sf/sf] tof/L x]g{ pgnfO{ ufx|f] eof] . d"n 3/ cufl8sf] cfkm" a:g] uf]7df pleP/ pgn] cfjfh glgsflnsg cfFz' dfq aufOg\ .

s]xL a]/ cl3;Dd lkF9Lsf] bflxg] cf6df a;]/ /f]O/x]sL gGb k|ldnfnfO{ ;D‰fO/x]sL dfOnL a'xf/L cfkm}Fn] u'Go"Fsf] km]/n] cfFz' k'5\g yfn]kl5 k|ldnf 8fFsf] 5f8]/ /f]Og\ . æeujfg ;D‰]/ dg bx|f] kf/, xfdLn] ?Fbf d/]/ uPsf cfkmGt kms{]/ cfpFb}gg\,Æ eg]/ kl08t gj/fhn] ;D‰fpFbf ;a}hgf l3p yk]sf] cfuf] ‰}F eP .

a]naxfb'/sf dfOnL / sfG5L 5f]/L afFb/ ?FUg ds}af/L guPsf eP cfkm"nfO{ ;a}eGbf a9L dfof ug{] h]7f] bfh'nfO{ ;D‰]/ ‰g\ sf]sf]xf]nf] dRrfpg] lyP .3/df d[tssf b'O{ gfafns 5f]/f cd[t / eLid dfq zf]sn] g5f]Ph:tf b]lvGy] . kfFr jif{sf] cd[t xfF:b} v]ln/x]sf] lyof] . tLg jif{sf] eLid rflxF oltlj£g ;fdfg s]sf nflu 7Ls kf/]sf] eg]/ kl08t afh]nfO{ af/Daf/ ;f]lw/x]sf] lyof] . kl08t afh] p;nfO{ a]jf:tf ug{ sf]lzz ul//x]sf lyP .

a]naxfb'/sf @* jifL{o 5f]/f /fhs'df/sf] bfx;+:sf/sf nflu c¿ ;a} s'/f 7Ls eP klg pgsf] nfz eg] ToxfF lyPg . ;fdfGo k|rng cg';f/ o:tf a]nfdf 3/d} s'zsf] k'tnf agfP/, To;}nfO{ nfz dfgL sfqf]n] 9fs]/, xl/of] afF;df afFw]/ bfx;+:sf/ ug{] 7fpFdf n}hfg'kg{] xf] . t/, …cfdfsf] dgn] wfGg ;Sb}gÚ eg]/ kl08tn] 3/sf] ;§f bfx;+:sf/ ug{] 7fpFd} k'tnf agfpg] lgwf] u/] .

cfkmGt / l5d]sLx¿ ;lDdlnt dnfdLx¿sf] ;fgf] 6f]nL kFw]/f]df k'u]kl5 kl08tn] clGtd sd{ z'? u/] . k'tnf agfpg s'zsf TofGb|f a6fb{} pgn] eg], æs'g} dflg; hËndf d¥of], kfgLdf 8'Aof], cfuf]n] vfof], rf]/–8fFsfn] ufoa u/] / nfz kfpg ;lsPg eg] s'zsf] k'tnf agfP/ bfx;+:sf/ ug{] j}lbs k/Dk/f 5 .Æ /fhs'df/ hËndf d/]sf xf]Ogg\, kfgLdf 8'a]/ / cfuf]n] vfP/ d/]sf klg xf]Ogg\ . pgnfO{ rf]/–8fFsfn] df/]sf] klg xf]Og . t}klg cfkmGt / kl08tn] pgL oLdWo] s'g} sf/0fn] d/]sf] dfGg' k¥of] .

nfz dflgPsf] s'zsf xftd'v wf]OlbP/ hf}–ltn, cIf]tf, /ftf] km"n / cla/n] nfzsf] k"hf ul/;s]kl5 a]naxfb'/nfO{ kl08tn] æxfd|f cfkmGtsf] d/]sf] nfznfO{ ;'v;Fu hnfP/ :ju{ nlub]pm x},Æ eGg] sfdgf u/L cfuf]nfO{ k|0ffd ug{ nufP . t/, pgnfO{ /fd|};Fu yfxf lyof], clxn] bfx;+:sf/sf] sd{ eO/x]sf] 7fpFeGbf w]/} 6f9f sflnsf]6 lhNnfsf] lgdf{0ffwLg ljdfg:yn 5]p pgL;Fu} dfl/Psf #% hgf sfdbf/, 7]s]bf/ / ufpFn]sf] nfzsf] vftdf k/]sf] /fhs'df/sf] zjnfO{ of] cfuf]n] hnfpg t s], 5'g klg ;Sb}gYof] . /fhs'df/sf] d/0f ldlt, pgnfO{ uf]nL nfu]sf] lbg !@ kmfu'g @)%* sf] ;§f bfx;+:sf/ ePsf] lbg @! c;f/ @)%( dfGg'kg{] eof] .

b'O{ rf/ TofGb|f s'zsf] nfz 89\g t s] a]/ nfUYof] / Û t/ l;dl;d kfgL kl//x]sfn] nfzsf] 5ftLdf /flvPsf] dfgf] rfdn / 3/af6 d[tssf] h]7f] 5f]/f cd[tn] af]s]/ NofPsf] d[tssf yf]qf sk8f hNg ‰08} cfwf 306f nfUof] . s]xLa]/ cl3;Dd 3/df cfdf, efph", alxgL / :jf:gLnfO{ lsg /f]Psf] eg]/ ;D‰fpg vf]h]sf d[tssf efO k|]daxfb'/n] cfFvfel/ l6nlkn cfFz' kf/]/ k"/} cfwf 306f lrpF8f]df /fv]sf] xft 3'F8fdf 6]sf] nufO{ kFw]/fsf] l;F9Ldf a;]/ cfuf]lt/ Psf]xf]/f] x]l//x] .

wflbªsf] hf]ludf/f uflj;sf xl/la;f}gf, u}/LufpF, yfgl;ª, ;lte~Hofª, b]p/fgL, a'ª/fª, cf];|fª, uf]O/fª ufpFx¿ o:t} zf]sdf 8'a]sf 5g\ . oxfFsf !% 3/sf !& hgf dflg; sflnsf]6df d/] eGg] va/n] ubf{ rf/ dlxgfb]lv pgLx¿sf cfkmGt /f]P/ lbg latfO/x]sf 5g\ . s;}n] a]naxfb'/n] h:t} d/]sf elgPsf cfkmGtsf] bfx;+:sf/ / sfhlqmof u/] . sf]xL sfhlqmof ug{] pko'Qm ;do kv]{/ t sf]xL c‰} klg cfˆgf lk|ohg cfpg] l‰gf] cfzf lnP/ a;]sf 5g\ .

@)%* dª\l;/sf] bf];|f] xKtf dfcf]jfbLn] o'4lj/fd eË u/]/ ;}lgs 7]ufgdf wfjf af]Ng] tof/L ul//x]sf a]nf /fhs'df/ nufot hf]ludf/fsf @) hgf dflg;x¿ sflnsf]6 hfg] tof/Ldf lyP . pgLx¿nfO{ o;cl3 gfOs] ag]/ wflbªsf] af6f] / s'nf] vGg sfd lbg], e/–ce/df k};f ;fk6 lbg] / sfdbf/nfO{ g7Ug] 7]s]bf/ s'df/ yfkfn] sflnsf]6sf] sf]6af8f ljdfg:yn vGg hfpF eg]sf lyP . pgn] hf]ludf/fsf dhb'/x¿n] km6\ofO{F gug{], sfd g7Ug] ePsfn] pgLx¿nfO{ sflnsf]6 n}hfg rfx]sf lyP . pgn] s'NnLnfO{ lbgsf] ?=!%) Hofnf lbg] eg]kl5 k"/} ufpF plN6P/ sflnsf]6 hfg tof/ eof] .

;/sf/n] b]ze/ ;ª\s6sfn nfu" u/]sf] kl;{kN6 !# dª\l;/ @)%* df wflbª, hf]uLdf/fsf] xl/la;f}gLsf 8Da/axfb'/ yfkf du/sf 5f]/fx¿ uf]s0f{ / d~h' 3/af6 ljbf eP/ x'bL vf]nf ‰/] . 8Da/axfb'/s} 5f]/L HjfO{+ /fhs'df/ >]i7 x'bL vf]nf ‰/]sf a]nf ;fyLx¿n] hfpF eg]kl5 cfˆgL bf]lhof kTgL / b'O{ 5f]/f 5f8]/ l;sdL{ sfd ug{ sflnsf]6 hfg tof/ ePsf lyP . ToxLFs} 3§]s'nf lgjf;L wgdfofsf PSnf 5f]/f a'waxfb'/ k|hf klg k};f sdfpg] w'gdf :s"n hfg 5f8]/ ;fyLx¿sf x'ndf ldl;P . yfgl;ªsf cd/axfb'/ yfkf du/sf cf7 Snf; kf; u/]sf !^ jif{sf 5f]/f eLdaxfb'/ gf} Snf; k9\g] vr{ h'6fpg] cfzn] lxF8] . yfgl;ªs} OGb|axfb'/ yfkf du/n] cfˆgf !% jif{sf 5f]/f 1fgaxfb'/nfO{ …6f9fsf] d]nfdf ;fyLefO;Fu ‰u8f gug"{, 9'Ëfd'9fn] r]Knf xf]; ug"{Ú eg]/ ljbf u/] .

clxn];Dd 3/af6 Ps 306fsf] k}bn af6f] x'bL ahf/ klg PSn} guPsf] !% jif{sf] /fhs'df/ ljZjsdf{ afa'cfdfn] …Tolt 6f9f ghf, 3/s} sfd u/Ú eGbfeGb} l/;fP/ ljbf gdflusg lxF8]sf lyP . /fhs'df/sf sfsfsf 5f]/f 6]saxfb'/ / ;fg' cfkm"n] 7]s]bf/;Fu lnPsf] k]ZsL ltg{ ;lsG5 ls eg]/ lxF8] . …k"FhLklt ePsf] eP kf] 3/d} v'§f xNnfO{ xNnfO{ a;]/ vfg kfOGYof],Ú o:t} ;D‰]/ yfgl;ªsf a]naxfb'/ ljZjsdf{ klg sflnsf]6 hfg tof/ eP .

cf];|fªsf ^) jif{sf lrqaxfb'/ k|hf lxF8\g] a]nfdf jif{ lbg klg gk'u]sL cfˆgL sfG5L 5f]/L l;ls:t lj/fdL eO{ . t}klg pgL ;fx'sf] l/g ;D‰]/ cFWof/f] d'v nfpFb} lxF8] . cf];|fªs} s'Dn] k|hf, z]/axfb'/ k|hf, lbNnf k|hf, /fdaxfb'/ k|hf, ljsf; k|hf, ‰Ssaxfb'/ aN5fg], uf]O/fªsf uf]s0f{ u'?ª, 6]saxfb'/ u'?ª / a]r|fªsf sfG5f k|hf klg sdfpgnfO{ k/b]z hfg tof/ eP . jif{sf] 5 dlxgf 3/sf] vfg] / 5 dlxgf vf]h]/ vfg] cj:yfsf @) efO ;a}n] cfkm"n] lnPsf] b'O{b]lv tLg xhf/ ?k}ofF k]ZsL ufpFn]sf xft 3/ k7fOlbP/ af6f] nfu] .

;'v{]tb]lv klZrd 8'ª\u]Zj/;Dd uf8Ldf / To;kl5 k"/} kfFr lbg k}bn lxF8]/ pgLx¿ sflnsf]6sf] lgdf{0ffwLg ljdfg:yn k'u] . dª\l;/ df;d} laxfg–laxfg hd]/ l;;f h:tf] x'g] kfgL / d'6' s7\ofª\lu|g] hf8f] slxNo} gef]u]sf hf]ludf/fsf tL @) hgf sfdbf/nfO{ ToxfFsf] jftfj/0fdf leHg lgs} lbg nfUof] . z'?z'?df d'v km'6]/ pgLx¿ Pscsf{;Fu af]Ng klg ;s]gg\ .

t}klg csf{] sDkgLn] ToxL sfdsf nflu nu]sf dsjfgk'/, /fd]5fk, sfe|], l;Gw'kfNrf]s / df]/ªsf clg :yfgLo sfdbf/;Fu} pgLx¿n] hf8f]sf] kjf{x gul/sg v6]/ sfd u/] . pgLx¿nfO{ hf8f]sf] eGbf klg dfcf]jfbL / ;/sf/aLrsf] n8fO{Fdf cfkm" ldlrOg'kg{] xf] ls eGg] 8/ lyof] . sflnsf]6sf] ;b/d'sfd dfGdfeGbf b'O{ 306f dfq 6f9f eP klg s0ff{nL gbLsf] ‰f]n'ª\u] k'n dfcf]jfbLn] s]xL ;do klxn] eTsfOlbPsfn] ljdfg:yn aGg nfu]sf] 7fpF b'u{d ag]sf] lyof] . ljdfg:yndflysf] rf}sLsf k|x/LnfO{ dfcf]jfbLn] plxNo} wkfO;s]sf lyP .

æ!( k';df ljdfg:ynsf] cfsfzaf6 PSsfl; x]lnsK6/n] kmfol/ª u¥of] . cfkm}Fn] kmf]8\g nfu]sf] 9'ª\ufdf uf]nL nfu]/ To;sf] 6'qmf :yfgLo dhb'/ dfgaxfb'/ lai6sf] gfsdf nfUof],Æ !@ kmfu'gsf] 36gf x'g'cl3 g} 3/ kms]{sf a]naxfb'/ lj=s= eG5g\ . To;kl5 s]xL dhb'/x¿ ca Hofg hfg] eof] egL eoeLt eP / 3/ kms{g vf]h], t/ 7]s]bf/n] …rfF8} sfd ;lsG5, To;kl5 hfpFnfÚ eg]kl5 pgLx¿ a:g afWo eP .

k';sf] cGTodf km]l/ s]xL dhb'/x¿n] 3/ kms{g hf]8 u/]kl5 df3] ;ª\qmflGt dfg]/ hfpnf egL 7]s]bf/ s'df/ yfkfn] /f]s] . df3] ;ª\qmflGtkl5 klg ljbf gkfPsfn] yfgl;ªsf a]naxfb'/ lj=s= / a'ª/fªsf ‰Ssaxfb'/ aN5fg]n] * df3df sflnsf]6 5f]8] . 7]s]bf/n] Hofnf glbPsfn] pgLx¿n] cfkm";Fu ePsf] sDan a]Rg' k/]sf] lyof] . æwgsf] eGbf Hofgsf] dfof nfu]/ kmls{PF,Æ a]naxfb'/ eG5g\ . To;sf] Ps ;ftfkl5 xl/la;f}gfsf uf]s0f{ yfkf 7]s]bf/;Fu ljbf dfu]/ lxF8] . c¿nfO{ klg 3/ kms{g dg gePsf] sxfF xf] /, t/ sfd ;s]/ hfpnf eg]/ 7]s]bf/n] eg]sfn] pgLx¿ /f]lsP .

o;}aLr $ kmfu'gdf sflnsf]6sf] l5d]sL lhNnf c5fdsf] dËn;]g / ;fFkm]au/df dfcf]jfbLx¿n] cfqmd0f u/]/ k|d'v lhNnf clwsf/L, ;]gf, k|x/L / gful/s u/L !#* hgfsf] Hofg lnP . ToxfF cfqmd0f ug{]x¿sf] vf]htnf;df ;]gfn] rf/}lt/ ;lqmotf a9fof] . sflnsf]6df klg xjfO{ / k}bn u:tL z'? eof] . dhb'/sf x'ndf ldl;g cfOk'u]sf dfcf]jfbLn] u:tLdf cfPsf] ;]gfsf] x]lnsK6/lt/ uf]nL rnfPkl5 ;a}n] cj:yf hl6n ePsf] dx;"; u/] . 7]s]bf/n] & kmfu'gb]lv :yfgLo sfdbf/nfO{ sfddf gcfpg cfb]z lbP . aflx/af6 cfPsf sfdbf/x¿ rflxF cfkm" a;]sf] 7fpF 5f8]/ lxF8\g c;Dej ePsfn] ;fgf]ltgf] sfd u/]/ eP klg al;/x] . cfkm" a;]sf] 7fpFdf s'g} klg avt ;]gf cfpg ;Sg] b]v]/ pgLx¿n] sDkgLn] cfkm"nfO{ lbPsf] kl/rokq klg tof/ kf/]/ /fv]sf lyP .

geGb} !@ kmfu'gdf zfxL g]kfnL ;]gf Pc/kf]6{df cfof] klg . k|ToIfbzL{x¿n] /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]unfO{ lbPsf] aofg cg';f/, csf{] 7]s]bf/ / sfdbf/x¿ a;]sf 3/df uf]nL rn]kl5 dhb'/x¿sf] efufefu eof] . 3/ aflx/ pleP/ s'/fsfgL ul//x]sf s]xL dflg;x¿dWo] b'O{ hgfnfO{ uf]nL nfu]kl5 c¿ cfkm" a;]sf] 3/df n'Sg k'u] . To;kl5 ToxfF al;/x]sf 7]s]bf/, csf{] 7]s]bf/sf sfdbf/ / :yfgLo afl;Gbf ;d]t #% hgfsf] Hofg uof] .-x]= aS;_
sflnsf]6 k'u]sf] s]xL lbgkl5 r}tdf ds} 5g{ 3/ cfpg] va/ k7fPsf hf]ludf/fsf !& hgf dhb'/x¿n] r}t b]Vg kfPgg\ . cfkm" 3/af6 lgl:sPsf] tLg dlxgf k'Ug] lbg pgLx¿ Ps} 3fg eP . cfˆgf b'O{ 5f]/f dfl/Psf 1fgaxfb'/ ljZjsdf{sf zAbdf, æsfFr} vfOlbP .Æ

l;Gw'kfNrf]ssf b'O{hgf dhb'/ s;f] s;f] efu]/ Hofg hf]ufpg ;kmn eP . klxNo} efu]/ uO;s]sfn] dfcf]jfbLtkm{ s'g} Iflt ePg . tLg lbgkl5 /fli6«o b}lgsx¿df /Iff dGqfnonfO{ pb\w[t ub{} ;dfrf/ 5flkof]– c5fd dËn;]gdf cfqmd0f u/]/ efu]sfx¿nfO{ vf]htnf; ug{] qmddf gfsfdf kx/f lbPsf] kmf}h / dfcf]jfbLaLr sflnsf]6sf ljleGg :yfgdf ePsf le8Gtdf ^& dfcf]jfbL dfl/P . kqklqsfsf ;dfrf/ cg';f/ ;'/Iff kmf}hn] uf}F8f] s'g{] /0fgLlt lnPkl5 pgLx¿nfO{ ;f] æ;kmntfÆ ldn]sf] lyof] .

hf]ludf/fsf sf]xL klg dflg;x¿ pgLx¿nfO{ dfcf]jfbL dfGg tof/ 5}gg\ . Ps hgf 5f]/f u'dfPsf 8Da/axfb'/ yfkf eG5g\, æPsbd zfGt s]6fx¿ lyP .Æ t/ ;]gfsf Ps pRr clws[tn] lxdfn k|ltlglwnfO{ #) c;f/df …tL ;a} dfcf]jfbL eO;s]sf lyPÚ egL atfP .

dfcf]jfbLx¿sf u9df ljdfg:yn vGg k'u]sf dflg;x¿sf] dfcf]jfbL;Fu ;Dks{ lyPg eGg] bfaL sf]xL klg ub{}gg\ . klZrd kxf8sf c¿ lhNnfdf h:t} ToxfF klg ;b/d'sfd aflx/sf ufpFdf dfcf]jfbLn] eg]sf] dfGg'kg{] cj:yf lyof] . dfcf]jfbLx¿ cfP/ sfd /f]Sg hf]8 uy{] . …xfdL sfd ug{ cfPsf dfG5] sfd /f]Sb}gf}FÚ eg]/ dhb'/x¿n] eg]kl5 ksfPsf] eft vfP/ lxF8\g] uy{] . TolQs} e/df pgLx¿nfO{ dfcf]jfbL eGg gldNg] ts{ sflnsf]6 ! sf tTsfnLg ;f+;b k|]daxfb'/ l;+xsf] 5 . æTo;f] eGg] xf] eg] t ToxfFsf ;a} dflg; dfcf]jfbLdf ulgG5g\ .Æ

===3/ a:g]nfO{ yfxf 5}g
sflnsf]6 sxfF, slt 6f9f xf]nf eGg] ;fdfGo e]p klg gkfPsf hf]ludf/fsf dflg;x¿nfO{ cfˆgf cfkmGt;Fu ;DalGwt o; ;dfrf/n] 5f]Pg . cftÍsf/L dfl/Psf] ;dfrf/ cfkmGt;Fu ;DalGwt x'g;Sg] sNkgf pgLx¿n] ug{ klg ;s]gg\ . To;}n], pgLx¿ r}tdf cfkmGt cfpg] cfzdf v]tLkftL nufpg] ;'/;f/ u/L a;] .

kmfu'gsf] clGtdlt/ hf]ludf/fdf …sflnsf]6 uPsf ;a} ufpFn] d/] /]Ú eGg] xNnf km}lnof]] . sflnsf]6sf ;f+;b k|]daxfb'/ l;+xn] hf]ludf/fsf !& hgf dhb'/ sflnsf]6sf] ljdfg:yndf dfl/P egL ;+;bdf cfjfh p7fPsf] s'/f /]l8of] g]kfnn] eg]sf] /x]5 . ufpFsf] Psdfq ;dfrf/sf] ;fwg /]l8of] ;'Gg] x}l;ot klg gePsf d[tssf cfkmGtnfO{ ufpFn]x¿n] ;dfrf/ ;'gfP . To;kl5, z'? eof] ltgsf] sGtljhf]u .

!@ kmfu'gdf cfˆgf b'O{hgf 5f]/f dfl/Psf] xNnf ! r}tdf ;'Gbf 1fgaxfb'/ ljZjsdf{n] af/Ldf b'O{ xn uf]? gf/]sf lyP . gf}–bz jif{sf] 5f]/fnfO{ …;s] hf]t\, g;s] uf]? km'sfO b], d 5f]/fx¿sf] va/df lxF8]Ú eg]/ cf]/fnf] nfu] . hf]ludf/f uflj; sfof{no ePsf] 7fpF dl‰d6f/ ahf/ k'Ubf c¿ cfkmGtx¿ klg e]nf e};s]sf /x]5g\ . s;n] stf kmf]g u/], s;n] stf kmf]g u/] . s]xL kQf] nfu]g .

cGof}n nfdf] ;do;Dd /lx/Xof] . pgLx¿n] uflj; cWoIfnfO{ u'xf/], cfˆgf ;f+;b u'xf/], cfkmGtnfO{ sflnsf]6 n}hfg] 7]s]bf/ sDkgL u'xf/]Ù t/ k|:6 hfgsf/L kfpg ;s]gg\ . cfkmGtsf] b'Mvb\ va/ ;'Gg nfdf] ;do;Dd kv{g'kg{] kL8f tlGsFb} uof] .

æ5f]/fsf] vf]hva/df lxF8\g' ls < otf v]tL kf] ug{' ls < /f]Úsf] /f]o} 5', cfFz' cf]efpFb}g, cfFvf cf]efpFb}g . gcf]efP/ s] ug{' < rf/ kfp 6]s]/ v]tL ug{} k¥of], j}zfvsf] clGtddf v]tL nufO;lsof] . -r}td} nufpg'kg{] ds}afnL l9nf] nufPsfn] lau|]sf] 5 ._ Ps lbg la/fP/ tn lxF8]sf] 5' . zx/ ahf/df s'g} efO;fyLn] dnfO{ ;xfotf kf] lbG5g\ ls, d]/f] 5f]/f] kf] NofOlbg ;S5g\ ls < g]kfnsf] dfG5]sf] nfz g]kfndf laTbf g]kfnd} cfOk'Ub}g eg] d}n] s;f] ug{], s] ug{] eg]/ /f]Psf] 5', hDnfxft u/]sf] 5' . d]/f nflu ;xof]u ug{] sf]xL ePgg\ xh'/,Æ Tolta]nfsf] s'/f c;f/sf] cGTodf ;D‰Fbf klg 1fgaxfb'/sf cfFvfdf cfFz' 6Nkn–6Nkn ePsf lyP .

;a} cfkmGtsf] cj:yf o:t} lyof] . afv|fkf7f a]r]/, C0f sf9]/ bfdf;fxLn] vr{ a]xf]/]/ s]xL ufpFn]x¿ sflnsf]6 hfg tof/ eP . æ5f]/f d¥of 7fpFdf afa'sf] nfz yKg hfg'x'Fb}g eg]/ ufpFsf dfG5]n] /f]s],Æ sflnsf]6df b'O{efO 5f]/f u'dfPsf %( jif{sf zª\vaxfb'/ u'?ª eG5g\ . æsf]xLn] s] eG5, sf]xLn] s] eG5, cfkm" p8]/ hfpF r/f xf]Og, bu'/]/ hfpF d';f xf]Og . g hfg] af6f] 5, g hfg lbG5,Æ zª\vaxfb'/sL %) jifL{of hxfg df]tLdfof ylK5g\ .

ljdfg:ynsf] 7]Ssf kfP/ s'df/ yfkfnfO{ gfkmf–3f6f b'j} a]xf]g{] u/L k]6L sG6«ofS6 lbPsf d"n 7]s]bf/ s]bf/ v8\sf Tolta]nf aflx/sf dfG5] ToxfF hfg / ToxfFsf dfG5] aflx/ cfpg g;lsg] ePsfn] pgLx¿nfO{ hfgsf/L lbg l9nf] ePsf] atfpF5g\ . æxfdLnfO{ ToxfFsf] vftfkftf Nofpg klg b'O{ dlxgf kv{g' k¥of],Æ v8\sf eG5g\ .

dfG5] dfl/Psf] tLg dlxgfkl5 h]7 @)%* df s]bf/ v8\sfn] cfˆgf] sDkgLsf tkm{af6 sfnLsf]6 nluPsf !& hgf dhb'/sf kl/jf/nfO{ pgLx¿sf] kfs]sf] Hofnf / #) lbgsf] Hofnf a/fa/ lsl/of vr{ afF8]kl5 dfq s]xL cfkmGtx¿nfO{ cfˆgf] dfG5] d/]s} xf] ls h:tf] nfUof] .

;a}dfly ah|kft
a'9];sfnsf] ;xf/f 5f]/fx¿ d/]kl5 hf]ludf/fsf !$ hf]8L j[4 cfdfafa'sf] sGtljhf]u ePsf] 5 . o:tf] ljhf]u x'g]x¿df wgdfof k|hf klg kl5{g\ . rf/ 5f]/L / Ps 5f]/fsL ljwjf cfdf wgdfofsf ;fydf ca ;fgL 5f]/L dfq l5g\ . pd]/ k'u]sf 5f]/Lx¿ lax] u/]/ 3/ uO;s] . Ps dfq 5f]/f a'waxfb'/ k|hf !^ jif{d} dfl/P .

hf]ludf/f clxn] ljwjfx¿sf] ufpFdf km]l/Psf] 5 . o; 36gfaf6 bz hgf dlxnf ljwjf eP . nf]Ug]n] sdfP/ NofPkl5 kf]xf]/;fn cfuf]n] 89]sf] ‰'k|f] 5fpg ;lsPnf ls eGg] cfzdf a;]sL lbNnf k|hfsL hxfg dgs'df/L k|hf b'O{ 5f]/L / Ps 5f]/f;lxt b]j/sf] 3/df z/0f lnO/x]sL l5g\ . nf]Ug] u'dfpg]x¿df lax] ug{] pd]/ gk'u]sf klg 5g\ . ;q jif{sf z]/axfb'/ k|hfsL kTgL !^ jifL{of :ofgL k|hfdfly Pp6f aRrf PSn} x'sf{pg] lhDdf cfOnfu]sf] 5 . !* jif{sf s'Dn] k|hfsL kTgL sdgdfof ev{/ !% jif{ k'u]sL l5g\ . ;a}eGbf j[4 ljwjf, $) jif{sL ;'sdfof k|hfn] kfFr ;Gtfgsf] nfngkfng PSn} ug{'k/]sf] 5 . sdfO vfg] 7fpF ePsf] eP ltgsf nf]Ug] sdfO ug{ sflnsf]6;Dd k'Ug] g} lyPgg\ .

6]saxfb'/ / ;fg' ljssf ljwjf >LdtLx¿ nf]Ug] d/]kl5 3/ 5f8]/ dfOt a;]sf 5g\ . ;a}eGbf ljhf]u /fhs'df/ >]i7sL ljwjf uLtfs'df/Lsf] ePsf] 5 . g]jf/sf 3/df k|]d ljjfx u/]/ uPsL du/sL 5f]/L ePsfn] nf]Ug] 5Fb} klg 3/df pgnfO{ plt /fd|f] lyPg . To;dfly nf]Ug] d/]kl5 pgsf] cj:yf ‰g\ lau|]sf] 5 .

hf]ludf/fnfO{ clxn] ufpFsf gjhjfgx¿ dfl/Psf] kL8f klg 5 . sflnsf]6df dfl/Psf gf}hgf o'jfx¿ @! jif{ d'lgsf lyP . bf}Ft/Lx¿nfO{ of] kL8f ;xg ;fx|} ufx|f] 5 . ælbdfu v/fa x'g] a]nf eO;Sof] . s'v'/fsf rNnf ‰}F Ps} l5dn d;Fu} x's{]sf s]6fx¿ ;a} uP,Æ tGg]/L d[tsx¿;Fu} sflnsf]6df sfd u/]/ 36gf x'g'eGbf s]xLcl3 kms{]/ cfPsf a]naxfb'/ lj=s= cfˆgf] kL8f kf]V5g\ . æPs dg t d/] ls h:tf] klg nfU5 . csf{] dg x}g sfd ul//fv]sf 5g\ ls h:tf] klg nfU5,Æ ;fyLx¿ dfl/g'eGbf Ps dlxgf cl3;Dd ;Fu};Fu} sfd u/]]sf a]naxfb'/ eG5g\ .

cfzfsf] TofGb|f]n] ‰g\ b'Mv lbof]
sflnsf]6 uPsf sd pd]/sf dhb"/x¿dWo]sf 1fgaxfb'/ yfkfsf afa' OGb|axfb'/ lsl/of ul/;s]sf] 5f]/f kms{]/ cfpF5 ls eGg] cfzdf 5g\ . æoxL af6f] uPsf] oxL af6f] cfpF5 ls eGg] cfz 5 . ‰f]nf xftdf ‰'08\ofP/ a:t'efp /fd|f] ug{", C0f w]/} gug{" eg]/ uPsf]===Æ w]/}a]/ /f]Pkl5 pgn] eg] ælsl/of ul/;lsof] . c‰} klg 5f]/f] cfpF5 eGg] cfz 5 . afa' eg]/ af]nfpg cfpF5 ls, cfdf eg]/ af]nfpg cfpF5 ls h:tf] ‰Nsf] nfU5 . cfof] eg] lsl/of pN6fP/ 3/leq x'N5f}F .Æ

sf7df8f}Fdf 5f]/fn] sdfPsf] Hofnf yfk]kl5 b]p/fgLsf dgaxfb'/ ljsnfO{ cfˆgf] !% jif{sf] 5f]/f ;lsP5 eGg] nfUof] . 5f]/f] ;2] eP t pm cfkm}F Hofnf a'‰]/ cfOxfNYof] lg eg]/ pgn] 5f]/fsf] lsl/of u/] . t/, pgL;Fu s'/f ubf{ 5f]/f] d¥of] eGg] hlt ljZjf; 5 5f]/f afFr]s} 5 eGg] ljZjf; klg plQs} k|:6 b]lvG5 . pgn] Ps}l5g klxn] eg]sf lyP, æxfdLn] sfhlsl/of ul/;Sof}F, ca 5f]/f cfof] eg] csf{] af6f] b]vfOlbg" .Æ t/ To;f] eg]sf] b'O{ ldg]6d} pgdf 5f]/f cfpg] cfz hfu]/ cfof], æ/f]uL eP/ c:ktfn nu]sf] lyPg . wfdL ‰fFqmL nufPsf] lyPg . sdfpg eg]/ uPsf] 5f]/f] h;/L uPsf] lyof] To;/L g} cfpF5 h:tf] nfU5 .Æ

k|hf kl/jf/x¿df o:tf] ljZjf; c‰ k|an 5 . cfˆgf] 5f]/f d/]sf] va/ kfPsL lgGgf k|hf elG5g\, æ;2] uPsf 5f]/f5f]/L kms{]/ cfpF5g\ h:tf] nfU5 . l56f]df j}zfv clGtddf, l9nf]df c;f/ d;fGt;Dddf cfOk'U5f}F eg]sf] lyof] .Æ To;}n] k|hfx¿ rflxF cfkmGtnfO{ c‰} rf/ kfFr jif{;Dd kv{g] ljrf/df 5g\ . pgLx¿n] lsl/of u/]sf 5}gg\ .

cfˆgf ^) jif{sf afa' lrqaxfb'/ k|hfnfO{ u'dfPsf cf];|fªsf uf]ljGbaxfb'/ k|hf eG5g\, æ5d5d lxF8]/ uPsf] a'af afFr]s} 5 ls eGg] 7"nf] cfzf 5 . a'afnfO{ b]Vg kfOxflnG5 ls eg]/ cfTdfn] ;f]lr/fv]sf] 5 . st} efu]/ uPsf] 5 ls < cfpg] af6f] gkfP/ ljrNnL eP/ csf{] sfd u/]/ a;]sf] 5 ls eGg] nfu]sf] 5 .Æ

cfkmGt dg{' hf] ;'s}sf nflu klg kL8fbfoL x'G5 . t/, cfkmGt afFr]sf kf] 5g\ ls eGg] cfzf ‰g\ a9L kL8fbfoL x'g] /x]5 . hf]ludf/fsf !& efOsf cfkmGt;Fu s'/fsfgL ubf{ of] s'/f k|:6;Fu ‰lNsGYof] . cfkmGt d/]sf] rf/ dlxgfkl5 klg ltgLx¿sf] ;D‰gfdf nf]Ug]dfG5] eSsfg' km'6\g] u/L ?g', af]Nbf af]Nb} af]nL /f]lsg' ;fdfGo s'/f ePsf 5g\ pgLx¿sf nflu . vfg]s'/fsf] :jfb gkfpg', s] sfd ub{}5' eGg] s'/fsf] ;'/ gx'g' / cfFz' eP;Dd cfFvfaf6 cfFz' aufP/ / cfFz' l;l4P dgdg} ?g', xfF:g} k/] ?~r]xfF;f] xfF:g' pgLx¿sf] lbgrof{ ePsf] 5 .

g]kfnL ;dfhn] s;}sf] Hofg lng'nfO{ eGbf Hofg lnP/ nfz a]kQf kfg{'nfO{ ;a}eGbf 7"nf] ;hfo lsg 7x¥ofPsf] /x]5 eGg] k|Zgsf] hjfkm clxn] hf]ludf/fdf e]l6G5 .

æ;s];Dd ;f; g;s] nfz t kfpg'kYof{] . nfz kfOPb]lv t dg{] rf]nf d¥of] eg]/ Ps dgn] 9'Ss x'GYof] xf]nf,Æ 1fgaxfb'/sf] ;f]rfO hf]uLdf/faf;L h:tf dflg;nfO{ cfkmGt ljof]usf] bL3{ kL8faf6 d'lQm lbg] pQd pkfo nfz pgLx¿nfO{ lbg' xf] . o;} cj:yfnfO{ dgg u/]/ xf]nf /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]un] eg]sf] 5– ;'/Iff sf/afxL jf d'7e]8df dfl/Psf elgPsf JolQmx¿sf nfzsf] ;gfvtsf nflu cfkmGtx¿nfO{ hfgsf/L lbg] bfloTj ;/sf/sf] xf] . sflnsf]6df dfl/Psf dhb'/;Fu 7]s]bf/n] hf/L u/]sf] pgLx¿sf] 7]ufgf v'n]sf] kl/rokq / 7]s]bf/;Fu sfd ug{ u/]sf] ;D‰f}tfkq ;fy} ePsfn] ltgsf cfkmGtnfO{ va/ lbg rfx]sf] eP /fHonfO{ s'g} cK7\of/f] lyPg . t/, /fHosf tkm{af6 cfh;Dd klg oL dflg;x¿n] s'g} hfgsf/L kfPsf 5}gg\ . /fHosf b[li6df ToxfF dfl/Psfx¿ clxn] klg æcftª\ssf/LÆ / pgLx¿sf cfkmGt æcftª\ssf/Lsf cfkmGtÆ g} 5g\ .

sflnsf]6 ljdfg:yn vGg] 7]Ssf kfPsf] Pp6f sDkgL z'e sfsL{ lgdf{0f ;]jfn] cfˆgf] k]6L sG6\ofS6/ s'df/ yfkf ;lxt cfˆgf @) hgf sfdbf/ x/fO/x]sfn] ltgsf] vf]hLsf nflu lgdf{0f Joj;foL dxf;+3 dfkm{t\ gful/s p8\8og k|flws/0f / /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]udf r}tsf] cGTolt/ lgj]bg lbPsf] lyof] . k|flws/0fsf k|d'v clws[t gf/fo0f lu/Ln] k|flws/0fsf lkmN8 clkm; / ;'k/efOh/n] tL sfdbf/x¿ dfl/Psf] hfgsf/L lbPsfn] ;f]xL ljj/0f ko{6g dGqfnodf n]vL k7fPsf]df kmfOn lkmtf{ gcfPsf] atfP .

sflnsf]6 / wflbªsf tTsfnLg ;f+;bx¿ k|]daxfb'/ l;+x / /fh]Gb| kf08]n] r}t @)%* df o; ljifodf ;+;bdf k6s–k6s af]n]/ ;/sf/sf] Wofgfsif{0f u/]sf lyP . ljkIfL ;f+;bx¿n] o:tf ljifodf af/Daf/ cfjfh p7fPkl5 k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfn] @@ kmfu'g @)%* df ;+;bdf eg]sf lyP– ;'/Iff kmf}hsf] sf/afxLdf lgbf{]if gful/s gk?g\ egL ;/sf/ ;hu /x]sf] 5 . sxLF st} lgbf{]if gful/s sf/afxLdf k/]sf eP o;nfO{ ;'wfl/g] Pj+ kLl8tnfO{ Ifltk"lt{sf] Joj:yf ul/g]5 .

l;+x / kf08]sf cg';f/ g]skf -Pdfn]_ sf] ;Í6sfndf dfgj clwsf/ pNnª\3gsf] cg'udg ug{ ag]sf] ;ldltn] k|wfgdGqL, u[xdGqL / o:t} ljifo x]g{ agfOPsf] ljgf ljefuLo dGqL x[ifLs]z uf}tdsf] ;+of]hsTjdf ul7t ;ldltnfO{ o; ljifodf hfgsf/L u/fPsf] lyof] . lgdf{0f Joj;foL ;+3sf] k|ltlglwd08nn] klg @)%* r}tsf] cGTolt/ o; ljifodf dGqL uf}tdsf] Wofgfsif{0f u/fPsf] lyof] .

dfgj clwsf/ cfof]un] klg o; ljifodf ;/sf/sf] Wofgfsif{0f u/]sf] 5 . u[x dGqfnon] k|x/L k|wfg sfof{no / lhNnf k|zf;g sfof{no, sflnsf]6nfO{ oyfy{ hfgsf/L lbg & h]7df kq n]v]sf] lyof] . dGqfnon] xfn;Dd cfof]unfO{ hjfkm lbPsf] 5}g . /Iff dGqfnon] eg] cfˆgf] kqsf] jf:tf gu/]sf] hfgsf/L cfof]un] lbPsf] 5 .

;/sf/åf/f cftª\ssf/L 3f]lift oL lgbf]{if dflg;sf af/]df k'gd{"Nofª\sg ug{] / pgLx¿ lgbf{]if ;fljt ePdf k|wfgdGqLn] cfZjf;g lbP ‰}F Ifltk"lt{ lbnfpg] sfd k|wfgdGqLsf] sfof{no cGtu{t ul7t ljz]if ;ldltsf] xf] . wflbªsf k"j{ ;f+;b /fh]Gb| kf08]sf cg';f/, d[tssf cfkmGtx¿n] Ifltk"lt{sf] dfu /fvL n]v]sf] lgj]bg / hf]ludf/f uflj;sf] l;kmfl/; kq r}tsf] z'?lt/} k|wfgdGqLsf ;fy} ljgf ljefuLo dGqL uf}tdnfO{ lbOPsf] lyof] . t/ ;f] ;ldltn] @% c;f/ @)%* ;Dd o; ljifodf s'g} sf/afxL cufl8 a9fPsf] 5}g . cfof]usf ;lrj >LsfGt /]UdL eG5g\, æo; ljifodf dsf{ k¥of] eg]/ d[tssf cfkmGt jf ;/f]sf/jfnf s;}n] lgj]bg lbPsf] 5}g .Æ

JolQmut ¿kdf sflnsf]6 36gfsf kLl8tx¿k|lt ;xfg'e"lt ePsf] atfpg] ;lrj /]UdL eG5g\, æc‰} klg s;}n] lgj]bg lbPdf o; af/]df a'´g] sfd x'G5 . lgbf]{if ;fljt ePsf v08df pgLx¿sf kl/jf/k|lt /fHosf tkm{af6 P]Soa4tf hgfpg ;do nfUb}g .Æ

/fHon] To:tf] P]Soa4tf hgfpg] ls ghgfpg] eGgsf nflu ;a}eGbf klxn] k|wfgdGqL / pgs} sfof{nodf a;]sf ljgf ljefuLo dGqLnfO{ cfˆgf ;f+;bdfkm{t\ kLl8tx¿n] a'‰fPsf] lgj]bg k|wfgdGqLs} sfof{nosf] ljz]if ;ldltsf ;lrj sxfF k'Ug'k5{ . t/, of] nfdf] ;do laTbf klg of] sfd ePsf] 5}g .

hf]ludf/fsf oL !% kl/jf/ clxn] klg !& hgf cfkmGtsf lgwf/df nfu]sf] cftª\ssf/Lsf] snª\s x6f];\ / pgLx¿ dfl/Ps} x'g\ ls lhpFb} 5g\ eGg]af/]df ;/sf/af6 hfgsf/L rfxG5g\ . dl/;s]sf eP cfkmGtsf] ;f; / nfz kfpg] cfzf t pgLx¿df 5}g, t/ k|wfgdGqL b]pjfn] uPsf] kmfu'gdf ;+;bdf eg] h:t} lgbf{]if gful/s sf/afxLdf k/]sf] kL8f ef]lu/x]sf cfkm"x¿nfO{ Ifltk"lt{sf] Joj:yf xf];\ eGg] rflxF pgLx¿sf] rfxgf 5 .
;fydf e"k/fh v8\sf -vf]h kqsfl/tf s]Gb|_

aS; !
;'sdfof k|hfsf nf]Ug] lrqaxfb'/ k|hf ^) jif{sf] pd]/df dhb'/L ug{ o;cl3 slxNo} guPsf] sflnsf]6 uP . cfˆgf] v]tLsf] cfDbfgLn] ^ dlxgf dfq vfg k'Ug] ePkl5 afFsL ^ dlxgf vf]hL vfg' oxfFsf dflg;x¿sf] lgoldt sd{ xf] .

uPsf] bz}F dfGg lrqaxfb'/n] klg C0f lnPsf lyP . cfˆgf] af/Ldf kmn]sf] !)÷!% kfyL af]8L a]r]sf] k};fn] C0f ltl/Pg . a]RgnfO{ ufO{, uf]?, afv|f, s'v'/f s]xL lyPgg\ . C0f lnPkl5 a]OdfgL ug{'ePg eg]/ pgn] sflnsf]6 hfg] lgwf] u/]sf lyP . lrqaxfb'/ lxF8\g] a]nfdf lj/fdL k/]sL pgsL sfG5L 5f]/L clxn] klg kvfnf / / 3fpn] ;tfOPsL 5 . o:tf] cj:yfdf lrqaxfb'/ xf]Og pgL d/]sf] va/, 7]s]bf/n] lbPsf] kfs]sf] Hofnf clg #) lbgsf] Hofnf a/fa/sf] lsl/of vr{ 3/ cfOk'Uof] .

nf]Ug] d/]sf] va/ kfP/ /f]Os/fO{ u/]sL ;'sdfof k|hfsf] clxn] af]nL x/fPsf] 5 . ;fptL u/]/ dfq cfˆgf s'/f c¿nfO{ atfpg ;lS5g\ pgL . pgsf lhDdfdf kfFr hgf 5f]/f5f]/Lsf] nfngkfng cfOnfu]sf] 5 . ;a}eGbf 7"nf] 5f]/f] !$ jif{sf] dfq 5 .


aS; @
b'O{ d/] kfFr 3/af6 lgl:sP
1fgaxfb'/ / a'l4;/f ljZjsdf{sf b'O{ a"9fa"9L, tLg 5f]/f, b'O{ a'xf/L, tLg 5f]/L / Ps gfltgL ePsf] ;'Gb/ 3/ lyof] . u/La kl/jf/, 3/d} / aflx/ uP/ sdfP/ h;f]t;f] hLjg u'hf/f eO/x]sf] lyof] . t/ !@ kmfu'gdf sflnsf]6df #) jif{sf] h]7f] / @% jif{sf] dfOnf] 5f]/f] dfl/Pkl5 pgLx¿sf] 3/ phfl8of] . 7]s]bf/n] t]/f 5f]/f d/] eg]/ cfkm"nfO{ Hofnf a'‰fPkl5 d/]s} 7fg]/ pgn] oxL c;f/df b'O{ efO 5f]/fsf] sfhlsl/of u/] .

æg t nfz kfPF, g t ;f; kfPF . ljZjf;df, lj;'/df 5f]/fsf] lsl/of u/]F . lsl/of ;s]sf] ef]lnkN6 h]7L a'xf/L dfOt uO{ . kl;{kN6 dfOnL a'xf/L klg gfltgL lnP/ dfOt} lxF8L . a;]/ vfOlbP 5f]/f] ;D‰]/ dfg]/ /fVg]lyPF . t/, pgLx¿ dfOt lxF8],Æ 1fgaxfb'/ eG5g\ . æPp6f 3fp nfUbf t slt b'V5, b'O{ j6f rf]6 nfu]sf] 5 dnfO{ . b'O{ hgf d/] eg]sf] kfFr hgf 3/af6 lgl:sP,Æ cfdf a'l4;/fn] ?Fb} elgg\ .


aS; #
kL/dfly kL/, vkLvfg ;Sof 5}g
hf]ludf/f, uf]O/fªsf %( jifL{o zÎaxfb'/ / pgsL %) jifL{of hxfg df]tLdfof u'?ªn] cfˆgf kfFr hgf 5f]/f x'sf{pg 7"n} si6 p7fPsf lyP . clxn] o; pd]/df klg pgLx¿n] tGg]/L ;/x hf]ltg ;Sg' k/]sf] 5 . dfOnf] 5f]/f 5'l§P/ ufpFd} a:5 . b'O{–tLg jif{b]lv cfkm"nfO{ sfddf kfnf] lbg yfn]sf @! jif{sf] ;fOnf] / !( jif{sf] sfOnf] 5f]/f o;kfln sflnsf]6df dfl/P . sfG5f] 5f]/f] afnv} 5 . alx/f] / nf6f] h]7f] 5f]/f] oxL c;f/b]lv ax'nfof] .

x's{Fb} u/]sf 5f]/fx¿sf nflu eg]/ zÎaxfb'/n] tLg jif{cl3 AofF;Ldf ;fgf] 6'qmf af/L lsg]sf lyP . clnslt cfDbfgL xf]nf eg]/ ldhf/ k|hf / s'naxfb'/ k|hfsf] vf]l/of sdfPsf lyP, h; jfkt ldhf/ / s'naxfb'/nfO{ bz}Fdf b'O{rf/ dfgf /S;L, ;o j6f hlt ;]n/f]6L / df;' a'‰fpg' k5{ . 5f]/L–HjfO{F / 5f]/Lsf h]7fh'sf] Ps Ps vfon hUuf klg clwofdf sdfPsf 5g\ .

vf]l/of / af/Lsf] ds} hf]ufpg ;w}Fel/ h:tf] afFb/ ?ª\g' k5{ . r}tdf ds} 5¥of], ef]sf] afFb/n] df6fd'lgaf6 ds}sf] ljp l‰s]/ vfOlbG5 . ds} pd|]kl5 ;'O/f] vfOlbG5 . 7"nf] si6sf ;fy hf]ufP/ uf]8d]n u/]sf] ds}df 3f]uf nfu]kl5 g?Fu] km]l/ afFb/n] vfOlbG5 . To;dfly, a:t'efp, 3}of 5g{] / uf]8\g] sfd t cnUu} 5Fb}5 . hjfg 5Fbf lxpFbe/ s'NnL sfd u/]sf zÎaxfb'/n] clxn] klg sfdaf6 5'§L kfpg ;s]gg\ . afv|f x]g{ hfFbf n8]/ 3'F8fdf 3fp ePsL df]tLdfofnfO{ clxn] klg ;lsg;sL sfd ug{'k/]sf] 5 .

æ38L nfpg, ufpFsf c¿n] h:t} /]l8of] ahfpg / /fd|f /fd|f efF8fs'F8f lsGg dg nfu]sf] lyof] xf]nf . 3/df a:bf l9F8f] vfg'k5{, 3/ 5f8]/ sfd ug{ hfFbf wfgsf] eft vfg kfOG5, clnslt sdfO{ klg x'G5 eg]/ uPsf 5f]/f kms{]/ cfPgg\,Æ df]tLdfof elG5g\ .

zÎaxfb'/nfO{ Ps dgn] 5f]/fx¿sf] lsl/of u?F ls h:tf] nfU5 . 3l/3l/ ;fOFnf / sfOFnf 5f]/fsf] …sfFrf] jfo'Ú hfu]/ kf] h]7f] 5f]/f ax'nfPsf] xf] ls h:tf] t/ª\u p7\5 . ck|fs[lts 9ª\un] dfG5] dbf{ To;sf] cfTdf jfo' ag]/ kl/jf/sf dflg;nfO{ lk5{ eGg] ljZjf; ul/G5 . t/, sdfpg eg]/ uPsf 5f]/fx¿ lj/fdL ePsf] va/ cfPsf] 5}g, nfz b]v]sf] 5}g s;/L lsl/of ug{] < w/d/df 5g\ pgL .

ækL/dfly kL/ 5 . vkL vfg ;Sof 5}g,Æ %( jif{sf] pd]/df b'O{ hjfg 5f]/fsf] d[To' zf]sdf k/]sf zÎaxfb'/ eG5g\ . krf;sf] xf/fxf/Ldf k'u]sL cfdf df]tLdfofsf] kL8f cfˆgf] nf]Ug]sf] eGbf sd 5}g, æcfpF5 ls h:tf] klg nfU5 . cfh cfpnf 5}g, ef]ln cfpnf klg 5}g . dg /f]Psf] 5 . cfˆgf To:tf 5f]/fx¿ stf uP stf <Æ

sf]6jf8f Po/kf]6{df dfl/Psf z'e sfsL{ lgdf{0f ;]jfsf dhb'/x¿ -hf]ludf/fsf_

!= lrqaxfb'/ k|hf
@= lbNnf k|hf
#= z]/axfb'/ k|hf
$= s'Dn] k|hf
%= /fdaxfb'/ k|hf
^= ljsf; k|hf
&= 6]saxfb'/ lj=s=
*= ;fg' lj=s=
(= 6]saxfb'/ u'?ª
!)= uf]s0f{axfb'/ u'?ª
!!= sfG5f k|hf
!@= a'w/fh k|hf
!#= dGh' yfkfdu/
!$= /fhs'df/ >]i7
!%= /fhs'df/ lj=s=
!^= eLdaxfb'/ yfkfdu/
!&= 1fgaxfb'/ yfkfdu/

sf]6jf8f Po/kf]6{df dfl/Psf z'e sfsL{ lgdf{0f ;]jfsf dhb'/x¿ -cGoqsf_

!*= hGt/] nf6fdu/, tgx'+F
!(= k|lbk /fO{, Onfd
@)= s'df/ yfkf, uf]/vf -k]6L sG6\ofS6/_

dfl/Psf ufpFn]x¿
!= nfnaxfb'/ s7fot -g]sfsf] tkm{af6 lgjf{lrt j8f   cWoIf_
@= eLdaxfb'/ s7fot -nfnaxfb'/sf elth_
#= uf]v]{ s7fot
$= u0f]z lai6
%= 6]s lji6 -s[i0faxfb'/sf 5f]/f h;sf] 3/df   hf]ludf/fsf sfdbf/ 8]/f a;]sf lyP_
^= uËf lai6 -g]sfsf tkm{af6 lgjf{lrt dlxnf ;b:o   k'ikf lai6sf 5f]/f_
&= t]lGhª gf]j{' z]kf{ -s]xL jif{b]lv ToxLF a;]/ sfd   ul//x]sf ;f]n'v'Da'sf afl;Gbf_
*= gf]j{' z]kf{ -t]lGhªsf tLg jif{sf elthf_

sf]6jf8f Po/kf]6{df dfl/Psf ;Dk"0f{ sG;N6]G6sf dhb'/x¿

!= k|]d nfdf -dfOnf_, bf]nfn3f6, sfe|]
@= xs]{ tfdfª, /fd]5fk
#= kf;f8= nfdf, ;fgf]j'ªynL, sfe]|
$= j'wdfg Rofªjf, 5ltjg, dsjfgk'/
%= lrqaxfb'/ /fO{, ;f]n'v'Da'
^= lg/s'df/ vqL, ef]hk'/
&= s[i0f yfkf, df]/ª

36gfdf k/]/ klg afFr]sfx¿

!= l/l;ª nfdf, l;Gw'kfNrf]s
@= /fh' nfdf, l;Gw'kfNrf]s

36gfk"j{ sfd 5f]8L 3/ kms]{sfx¿
!= a]naxfb'/ la=s= yfgl;ª, wflbª
@= ‰Ssaxfb'/ aN5fg] du/, ;lte~Hofª, wflbª
#= uf]s0f{ yfkf du/, xl/la;f}gf, wflbª

lxdfn va/klqsf @)%( ;fpg !–!%

 
 
 
 
Home || Bal Sansar || Film South Asia || Himal Books || Social Science Baha || Centre for Investigative Journalism
Kathmandu International Mountain Film Festival || Clearinghouse for South Asian Non-Fiction Film