sf]N6L, afh'/f
. afh'/fsf] k"jf]{Q/df kg{] sf]N6L ahf/ kf]xf]/;fn;Dd
u'Nhf/ lyof] . xKtfdf tLg k6s rNg] sf]N6L–g]kfnu~h p8fgaf6
#% ldg]6df g]kfnu~h k'luGYof] . d'u', sflnsf]6 / x'Dnfsf s]xL
efu / afh'/fsf ljleGg 7fpF hfg] dflg;x¿ sf]N6L eP/
cfpg]–hfg] uy{] . a6'jfx¿nfO{ v'jfpg / af; a;fpg
@) j6f eGbf a9L xf]6n–nh lyP . /fli6«o afl0fHo
Aofª\s, s[lif, jg / vfg]kfgLsf zfvf sfof{no lyP . k'ln;
rf}sL lyof] . vfB ;+:yfgsf] l8kf]n] jif{]lg ‰08} tLg
xhf/ SjLG6n rfdn laqmL uYof{] .
t/, x]bf{x]b{}
tL lbg km]l/P . kf]xf]/ dª\l;/df k|x/L p7]/ lxF8]kl5
Kn]g rNg 5f]8\of] . Aofª\s p7]kl5 vfB ;+:yfgn] sf]N6L
l8kf]df rfdn k7fpg 5f]8\of] . sf]N6L l8kf]af6 rfdn lng] dflg;x¿n]
rfdn lngsf nflu k"/} Ps lbg 6f9fsf] dft{8L ahf/ k'Ug'
k¥of]– Tof] klg !) lsnf]eGbf a9L gkfOg] .
dfcf]jfbLn]
ljdfg:ynsf] 6fj/, jg, s[lif, vfg]kfgL, k|x/L / vfB ;+:yfgdf
dl§t]n 5s{]/ cfuf] nufPkl5 sf]N6L ahf/ ;'g;fg aGof] .
af6fsf b'j}5]psf clwsf+z k;nx¿df tfNrf ‰'l08P
. ePsf k;ndf klg u|fxs 5}gg\ . sf]N6L dfG5] ljgfsf] ahf/ ag]sf]
5 cfh .
ef/L af]s]/
/ xf]6nnfO{ t/sf/L, bxLb"w a]r]/ yf]/}ltgf] cfDbfgL ug{]
qmd 6'6\of] . pQ/L e]udf k|z:t kmNg] :ofp g]kfnu~h hfg 5f8\of]
. pko'Qm :6f]/ gx'gfn] :ofp /fVg ufx|f] 5 . æoxfFsf
:ofp ufO{ af5fn] vfFb}5g\,Æ sf]N6Lsf Jofkf/L hl;/fd
;fxgL eG5g\ .
csf{lt/, ls;fgx¿n]
lsGg'kg{] ;fdfgsf] efpm cSsfl;Psf] 5 . æof] Ps Kofs]6
g"gnfO{ tL; ?k}ofF k5{,Æ lxdfnL e]usf nflu ;:tf]df
laqmL ug{] ul/Psf] cfof]l8go'Qm efg' g"gsf] Kofs]6 b]vfpFb}
e"tk"j{ lhNnf k~rfot pk;efklt ;"o{k|;fb lu/L
eG5g\ . Ps lsnf] lrgL lsGg ?= &) lgsfNg'k5{ . æ;a}eGbf
sd;n Ps lsnf] rfdnsf] ?=$) k5{ .Æ
ev{/} wfg kfs]sf a]nf sflQsd} klg rfdn olt dxËf] 5 eg]
rfdn, sf]bf] / s? ;lsFb} hfFbf slt k'Ug] xf] eGg] lrGtf ;a}nfO{
5 . æwgLn] t vfnf $) ?k}ofF xfn]/ klg . u/Lan] s] vfnf
<Æ lu/L eG5g\ .
lau|]sf] afnL
afh'/fdf o; k6s cGg afnL lalu|of] . wfg k;fpg] a]nfdf st}
a9L kfgL k¥of], st} cl;gf k¥of] . st} wfgsf afnfdf
rfdn kmn]g, ku6f dfq kmNof] . csf{] k|d'v afnL sf]bf]sf] xfnt
klg To:t} 5 . 9dsg] ufpFnufot sf]bf] d'Vo afnL x'g] n]ssf
ufpFdf ls;fgn] sf]bf] l6Kg} k/]g . æxfd|f]df wfg x'Fb}g
. sf]bf] x'GYof], o;kfln Tof] klg ePg . ds} x'GYof], ds} klg
efn'n] vfOlbof],Æ 9dsg]sf ls;fg xs{ af]u6L eG5g\ .
wfg x'g] 7fpFsf
dflg;x¿ o;kfln wfg kf]xf]/sf t'ngfdf cfwf dfq kmn]sf]
atfpF5g\ . lhNnf s[lif sfof{no afh'/fn] o;kfln of] lhNnfsf]
cGg pTkfbg kf]xf]/sf] eGbf ^) k|ltztn] 36]sf] cg'dfg u/]sf]
5 . o;n] afh'/fdf cfpFbf s]xL dlxgfleq} clgsfn / ef]sd/L z'?
x'g] 8/nfUbf] ;Í]t lbG5 .
k|foM clgsfn
nfUg] afh'/fsf] pQ/L e]udf dfcf]jfbLx¿n] s'g} klg /fhgLlts
bnsf g]tf / ;lqmo sfo{stf{nfO{ a:g lbPsf 5}gg\ . jfO, h'sf]6,
;kf6f h:tf ufpFaf6 ;b/d'sfd cfPsf dflg;x¿sf cg';f/
tL 7fpFdf dfcf]jfbLn] o'jfo'jtLx¿nfO{ hah{:tL cfˆgf]
;]gfdf egf{ ug{] / tflnd lbg] ul//x]sf 5g\ . csf{lt/ ;]gf
/ k|x/Lsf] sf/afxLdf klg w]/} lgbf{]if dflg;n] Hofg u'dfPsf
5g\ . To;}n] sfd ug{;Sg] dflg;x¿ ufpFaf6 aflxl/Fb}5g\
. ædflyNnf] !! j6f uflj;sf o'jfx¿ ;b/d'sfd cfpg]
/ ljb]z hfg] qmd a9\bf] 5,Æ afh'/fsf sfd' k|d'v lhNnf
clwsf/L d'lQmgf/fo0f e08f/L eG5g\ . ljb]z hfgsf nflu kl/rokq
agfOlbg' lhNnf ljsf; ;ldltsf] sfof{nosf] d'Vo sfd ag]sf] 5
. o'jf >dzlQmsf] o:tf] knfogsf sf/0f :yfgLo pTkfbgdf g/fd|f]
c;/ k/]sf] 5 .
afh'/fsf tNnf]
e]usf ufpFx¿nfO{ /fd|f] cGg kmnfpg] 7fpFsf ¿kdf
lnOG5 . ToxfF ls;fgx¿n] pGgt aLpm / /f;folgs dnsf]
klg k|of]u ug]{ u5{g\ . t/, o;kfln ls;fgx¿n] c;'/Iff
cflb sf/0fn] ubf{ ;dodf dn / aLpm kfpg ;s]gg\ . Tof] tYo lhNnf
k|zf;gnfO{ klg yfxf 5 . To;}n] k|lhc e08f/L eG5g\, æo;n]
ubf{ cfpFbf] afnLnfO{ klg c;/ k/]sf] 5 .Æ
cGg cfpg] af6f]
aGb
cfˆgf] cGg pTkfbg /fd|f] ePsf a]nfdf klg afh'/fdf vfg
k'Ub}gYof] . s[lif ljsf; sfof{nosf cg';f/ afh'/fdf kf]xf]/;fn
&,*)) d]l6«s 6g cGg ck'u lyof] . o; sdLnfO{ s]xL
xb;Dd g]kfn vfB ;+:yfgn] k"/f uYof{] . kf]xf]/;fn vfB
;+:yfgn] afh'/fdf &*) d]l6«s 6g rfdn k'¥ofPsf]
lyof] . sfdsf nflu vfBfGg sfo{qmdn] klg cGgsf] sdL k"/f
ug{ lgs} ;xof]u u/]sf] lyof] . afFsL cGg Jofkf/L jf ufpFn]
cfkm}Fn] c5fdsf] ;fFkm]au/af6 e]8f, vRr/nfO{ af]sfP/ jf cfkm}F
af]s]/ Nofpg] u/]sf lyP .
cGg sd kmn]sfn]
o; jif{ afh'/faf;LnfO{ aflx/sf] cGg kf]xf]/ eGbf a9L rflxPsf]
5 . t/, cGg cfk"lt{ x'g] gfsfx¿ dfcf]jfbL lx+;fsf
sf/0f aGb ePsf 5g\ . kf]xf]/;fn, c;f]hd} vfB ;+:yfgsf uf]bfdx¿
rfdnn] 6gf6g el/Psf lyP . o;jif{ ;+:yfgsf uf]bfddf Ps u]8f]
klg gofF rfdn cfPsf] 5}g . ;+:yfgsf cg';f/, kf]xf]/;fnsf]
…:6sÚ n] dª\l;/sf] klxnf] ;ftf;Dd dfq y]U5
. cfˆgf] :6sn] dª\l;/;Dd wfgf];\ eGgsf nflu ;+:yfgn]
uPsf] c;f]hb]lv kl/rokq x]/]/ afh'/fsf dflg;nfO{ dfq rfdn
lbg yfn]sf] 5 . Tolta]nf ;Dd x/]snfO{ @% s]hL rfdn lbg] u/]sf]df
clxn] !) s]hL dfq lbg yflnPsf] 5 .
vfB ;+:yfgn]
c5fdsf] ;fFkm]au/b]lv dft{8L;Dd rfdn 9'jfgL ug{sf nflu 7]Ssfk§f
t ul/;s]sf] 5 . t/, wgu9L l8kf]af6 ;fFkm]au/;Dd pm cfkm}Fn]
rfdn k'¥ofpg ;s]sf] 5}g . klxn] klxn] ;fdfGo dd{t u/]kl5
c;f]hlt/} v'Ng] l;nu9L–;fFkm]au/ ;8s o;kfln dd{t gePsfn]
rfdn 9'jfgL x'g g;s]sf] xf] . dfcf]jfbLsf 8/n] ;8s ljefun]
af6f] dd{t ug{sf nflu k7fpg'kg{] a'N8f]h/ k7fPsf] 5}g . To;sf
nflu ;'/Iff lbg ;'/Iff lgsfo 8/fO/x]sf] 5 . To;}n], lgs6 eljiodf
vfB ;+:yfgsf] rfdn ;fFkm]au/ k'Ug] ;Defjgf 5}g .
rfdn ;fFkm]au/
k'luxfn] klg ToxfF rfdn e08f/ ug]{ uf]bfd o;k6s ;+:yfg;Fu
5}g . ;fFkm]au/l:yt ;+:yfgsf] uf]bfddf kf]xf]/;fn dfcf]jfbLx¿n]
cfuf] nufOlbPsf lyP . ToxL uf]bfd dd{t u/]/ clxn] ;z:q k|x/L
an a;]sf] 5 .
s]xL u/L ;fFkm];Dd
6«s k'luxfn] klg ToxfFaf6 dft{8L;Dd rfdn k'¥ofpg]
sfd hl6n 5 . e]8f, vRr/ jf dfG5] h]nfO{ af]sfP klg ;fFkm]af6
dft{8L k'Ug sDtLdf tLg lbg nfU5 . o; aLrdf s'g} klg 7fpFdf
k|x/L / ;]gf 5}g . o; e]udf dfcf]jfbL rnv]n Tolt geP klg l5d]sL
lhNnf c5fdaf6 cfpg] dfcf]jfbLn] ;lhn} rfdn n'6\g ;S5g\ . dfcf]jfbLx¿n]
oxL ebf}df !)) j6f vRr/df af]sfPsf] rfdn a'9fau/af6 n'6]sf
lyP . oxL sf/0f x'g;S5 sfdsf nflu vfBfGg sfo{qmd cGtu{t kf]xf]/;fn
u/]sf] sfdsf] Hofnf :j?k lbg'kg{] Ps ;o d]l6«s 6g rfdn
afh'/f k'Ug ;s]sf] 5}g .
cfk"lt{ / 9'jfgLsf] o:tf] ;d:ofn] o; cj:yfaf6 afh'/f
lhNnfnfO{ dfq geO{ d'u' / x'DnfnfO{ klg plQs} c;/ k/]sf] 5
. d'u'sf] udu9L / ;f?sf]6 clg x'Dnfsf >Lgu/ / ;s}3f6 l8kf]sf
nflu vfB ;+:yfgsf] rfdn sf]N6L l8kf] eP/ hfg] uYof{], t/ clxn]
To;f] x'g g;Sg] ePsf] 5 . Totflt/ rfdn k7fpg] sf]N6L l8kf]df
kf]xf]/ r}tdf d'u' n}hfg /flvPsf] ljZj vfB sfo{qmdsf] rfdn
n'6]/ dfcf]jfbLn] cfuf] nufOlbP kl5 ;f] l8kf] aGb 5 . cfuf]n]
k'¥ofPsf] Iflt t ;fdfGo dd{tkl5 k"lt{ ug{ ;lsG5,
t/ ;'/Iff Joj:yf gx'Fbf;Dd Tof] l8kf] k'gM rnfpg g;lsg] s'/f
;+:yfgn] atfPsf] 5 .
b'u{d lhNnfx¿df
vfBfGg cfk"lt{sf] Pp6f dxŒjk"0f{ ;|f]t Jofkf/L
ju{ xf] . logn] dxFuf]df eP klg ufpFufpF;Dd rfdn k'¥ofpg]
uy{] . t/ clxn] pgLx¿nfO{ klg To;f] ug{ sl7g ePsf]
5 . ;fFkm]df ;z:q k|x/L a;]kl5 p;sf] cfFvf Jofkf/Lx¿n]
afh'/f nfg] rfdndf k¥of] . ;f] rfdn afh'/f x'Fb} x'Dnf,
d'u' / sflnsf]6 klg hfG5 eGg] s'/f ga'‰]sf ;z:q k|x/Ln]
rfdn dfcf]jfbLsf nflu nluPsf] 7fg] . To;kl5 pgLx¿n]
afh'/f lhNnf k|zf;g sfof{nosf] l;kmfl/; ljgf ;fFkm]af6 rfdn
n}hfg gkfOg] lgod agfP .
æPs} k6s
a9L dfqfdf nfg'sf] ;§f yf]/yf]/} a? xKt}lkR5] cfP/ n}hfp
eg]sf] 5,Æ afh'/fsf sfd' k|lhc e08f/L eG5g\ . cGgsf]
cefj ePsf clwsf+z 7fpFaf6 ;fFkm]au/ k'Ug / ToxfFaf6 ;fdfg
lnP/ kms{g sDtLdf cf7 lbg nfU5 . To;}n], k|zf;gsf] of] ;Nnfx
dfGg'eGbf Aofkf/ g} gug{' Jofkf/Lx¿sf nflu nfebfos
x'G5 . æJofkf/Ln] dfg]sf 5g\,Æ e08f/L eG5g\ .
clxn]sf] 38Ldf k|x/L k|zf;gsf] o:tf] c;Dej ;Nnfx …dfG5f}FÚ
eGg' Jofkf/Lx¿sf] afWotf xf] eGg] a'´g sl7g 5}g
.
rfdn dfq xf]Og lrgL, t]n, rfprfp, la:s'6, lrp/f, dl§t]n,
SofGef; h'Qf / 8«fO ;]n Aof6«L ;d]tsf] sf/f]af/
ug{ k|zf;gsf] :jLs[lt lng'k5{ . lhNnf k|zf;gn] :jLs[t u/]hlt
dfqfdf ;fdfg Nofpg klg ufx|f] 5 . ;]gf / k|x/Ln] el/ofx¿nfO{
dfcf]jfbL ePsf] zÍf u/]/ ToxL cg';f/ Jojxf/ ug{] ePsfn]
pgLx¿ 3/ 5f8]/ lxF8\g ufx|f] dfG5g\ .
;fdfg 9'jfgL ug{] oxfFsf] k|d'v ;fwg e]8f lxF8fpg klg ufx|f]
5 . ;fdfg af]sfPsf e]8fnfO{ /flt ! ah]b]lv lxF8fP/ laxfg gf}
ah]lt/ ef/L la;fP/ jgdf rg{ k7fpg'kg]{ x'G5 . t/, cfhef]ln
/flt lxF8\g' / e]8f lxF8fpg' Hofg hf]lvddf kfg{' x'G5 . æ;Lwf;fwf
dflg;nfO{ lk6\5 xfd|f] k|x/Lx¿n],Æ 9dsg]sf Ps
Jofkf/L eG5g\ .
csf{lt/ df]6/af6f]
dd{t gePsfn] ;fFkm];Dd 6\ofS6/n] dfq ;fdfg 9'jfgL u5{ . 6\ofS6/n]
dfu cg';f/sf] ;fdfg Nofpg ;Sb}g . To;}n] ;fFkm]df hlxn] klg
;fdfgsf] xfxfsf/ x'G5 . cfkm"n] rfx]sf] / l;kmfl/; ePsf]
;fdfg gkfOPkl5 Jofkf/Lx¿n] el/of l/Q} kmsf{pg' k5{
. æ;fFkm]df lrp/f kfOGg, lrgL cln a9L kfOg] ePsfn] el/of
l/Q} kmsf{pg' eGbf lrgL l;kmfl/; u/] eGbf %) lsnf] a9L lnP/
cfPsf] k|zf;gn] x}/fg kf¥of],Æ sf]N6Lsf Jofkf/L
;fxgL eG5g\ . ;fFkm]df kf]xf]/;fn s]hLsf] ?=!@ kg{] rfdnsf]
df]n o;kfln ?=!& k'u]sf] 5 .
æxfdL
ufpFn]x¿n] jgkfvf lxF8\bf gfª\uf v'§f lxF8\g'kg{]
eof] . h'Qf rKkn nfpg gkfpg] eof}F . vfgf 5}g . lxF88'n ug{
kfpFb}gf}F . xfdL 9'ª\u] o'udf kms{+b}5f}F,Æ sf]N6Lsf
h;L/fd ;fxgL eG5g\ . æxfd|f k|zf;sx¿sf] a'l4
s:tf] xf]nf– h'Qf dfcf]jfbLn] dfq} nufpF5g\, rfdn ltgn]
dfq} vfG5g\, ufpFn] s]6fs]6Ln] rfprfp vfFb}gg\ / ufpFn]nfO{
/]l8of] ;'Gg / 6r{ nfO6 afNg Aof6«L rflxFb}g eGg] <Æ
lu/L eG5g\ .
;/sf/n] b}lgs
pkef]Uo a:t'sf] sf/f]af/df nufPsf] lgoGq0fn] dfcf]jfbLnfO{
eGbf a9L c;/ hgtfnfO{ k/]sf] 5 . æpgnfO{ t s] 5 / <
3/df rfdn s'6]sf] 5 ls 5}g, kL7f] lkFw]sf] 5 ls 5}g < dtna
5}g . cfpF5g\, aGb"s b]vfP/ vfg]s'/f vfG5g\ / hfG5g\,Æ
kf08';]gsf Ps ls;fgn] atfP . æafx« dlxgf sfd u/]/
^–& dlxgf vfg gk'Ug] 7fpFdf rf/kfFr hgf dfcf]jfbL
cfpF5g\, cfdfa'af eg]/ ;fOgf] nufP/ l;Q}F vfP/ hfG5g\,Æ
h'sf]6sf k"j{ uflj; cWoIf b]jaxfb'/ /f]sf eG5g\ .
dfcf]jfbLx¿sf]
o:tf] …eb|Ú cftÍ oxfF lbgx'F a9\bf] dfqfdf
5 . ux'F kfSg] dlxgf h]7 / c? afnL kfSg] a]nf sflQsdf pgLx¿
ufpFn]af6 afnL p7fpFb} lxF8\5g\ . o;kflnsf] sflQsdf klg pgLx¿n]
pbL{ lbPsf 5g\– …sfFwfsf] n]sdf xfd|f] ;]gfsf]
Aof/]s /fVg nfu]sf 5f}F . x/]s 3/w'/Ln] uR5]x]l/ % b]lv !)
kfyL cGg a'‰fpg' k5{ .Ú afnL lalu|of];\ ls ;lk|of];\,
ufpFn]sf 5f]/f5f]/Ln] vfg kfpg ls gkfpg pgLx¿nfO{ dtna
5}g .
o:tf] cj:yf
ef]u]sf sf]N6Lsf k'/fgf /fhgLlts g]tf ;"o{k|;fb lu/L
*@ jif{sf] pd]/df eG5g\, æxfdLn] t lav vfP/ dg{ dfq
afFsL 5 . lav rflxF xfdL;Fu k|z:t 5 dfly kf6gdf .Æ
nnn
;/sf/n] cfkm"n] k'¥ofpg'kg{] cGg gk'¥ofPsf],
lghL If]qnfO{ cGgsf] sf/f]af/df lgoGq0f nufPsf], ePsf] cGg
dfcf]jfbLn] vfOlbg] / rGbf eg]/ lnOlbg] u/]sf] / :yfgLo pTkfbg
36]sfn] ;]tLsf kxf8L lhNnf / s0ff{nL c~rndf o;kflnsf] lxpFb
;lsFbf g;lsFb} clgsfn nfUg] k|:6 5 . o; If]qsf cf7 nfv dflg;x¿
pkfoxLg 5g\ .
t/, o:tf] cj:yf
x]g{ s]Gb|sf] ;/sf/ 6f9f 5 . lbkfon / ;'v{]tdf /x]sf ;'b"/klZrd
/ dWoklZrdsf If]qLo sfof{no / If]qLo lhDd]jf/L af]s]/ /x]sf
ToxfFsf clwsf/Lx¿df o; ;d:ofk|lt ;Dj]bgzLn eP/ sfd
ug{] hfFu/ b]lvFb}g . ;'b"/klZrdf~rnsf] If]qLo ;b/d'sfd
lbkfonaf6 #& lsnf]ld6/ 6f9f ;fh3f6 eGbf pQ/klZrd nfUg]
af6f] dd{t ug{'k5{ eGg] r]tgf lbkfondf k'u]sf] gb]lvg' o;}sf]
Pp6f pbfx/0f xf] . Tolt af6f] dd{t x'Fbf klg ;]tLsf] ;Dk"0f{
kxf8L e]u / s0ff{nLsf s]xL efunfO{ clnslt /fxt ldNg ;S5 .
s0ff{nL / ;]tLsf dflg;sf] of] ;fd"lxs kL8fk|lt /fli6«o
:t/d} lrGtg x'g' h?/L b]lvG5 . s0ff{nL / ;]tL kxf8sf dflg;nfO{
ef]sd/Laf6 arfpg cGgkfgLsf] k|aGw ldnfpg s]Gb| of l;+xb/af/
g} gtftL gx'g] :ki6 5 . s[lif ljsf; sfof{nos} cfFs8fnfO{ cfwf/
dfGbf klg, afh'/f lhNnfdf o; jif{ ePsf] cgfh pTkfbgn] cfufdL
df3–kmfu'geGbf ptf s;}u/L klg wfGg ;Sb}g . /, clxn]b]lv
g} af6f], ;8s cflb dd{t u/]/ aflx/sf] cGg To; If]qdf k'Ug]–k'¥ofpg]
Joj:yf ug{lt/ ;/sf/ nfu]g eg] To; If]qsf nfvf}F hgtf ef]sd/Lsf]
e'jF/Ldf kg]{ lglZrtk|foM 5 . Tolta]nf s]xL ug{ rfx] klg w]/}
l9nf] eO;s]sf] x'g]5 . t;y{ ;/sf/nfO{ ;]tL–s0ff{nLsf
hgtfk|lt p;sf] lhDd]jf/L af]w u/fpg cf–cfkmgf] 7fpFaf6
k|oTg ug{' ;]tL–s0ff{nL afx]ssf dflg;sf] klg pQ/bfloTj
xf] . -!(%@ zAb_ n
-vf]h kqsfl/tf
s]Gb|_
lxdfn va/klqsf, d+l;/ !—!%, @)%( df klxnf] k6s k|sflzt
æsfn;]gfÆdfly
zfxL ;]gf
df]xg d}gfnL
afh'/fsf] ;b/d'sfd
dft{8Laf6 lgs} dfly 9dsg] ufpF hfg]] psfnf]df, dflyaf6 tn
‰b}{ u/]sf] !!÷!@ jif{sf] xFl;nf] s]6f]n] ef/L
la;fP/ ;f]Wof], æ:ofp vfg] xf] ;/ <Æ p;n] !)
j6f :ofpsf] bfd @^ ?k}ofF atfof] . ækRrL; lbG5f}FÆ
eGbf xfF;]/ eGof], æx'Fb}g ;/ Û of] :ofp a]r]/
h'Qf lsGg'kg]{5 .Æ
p;sf] xF;fO / of]hgf ;'g]kl5 #) ?k}ofF lbP/ :ofp vfFb} xfdL
psfnf] nfUof}F . of] !! sflQssf] s'/f xf] .
b'O{lbgkl5Ù sf]N6Laf6 kms{]/ cª\ukfgL hfg] qmddf
xfdL kf08';]gsf] psfnf] r9\b}lyof}F . bf]af6f]df cndlnPkl5
xfdL pleof}F . Ps}l5gkl5 Ps hgf xFl;nf] s]6f] dflyaf6 cfOk'Uof]
. æpm ToxL t xf] cª\ukfgL,Æ p;n] xfdLnfO{
af6f] b]vfOlbof] . p;sf] af]nL ;'g]kl5 yfxf eof] pm ToxL :ofp
a]Rg] s]6f /x]5 . lrGg]ljlQs} xfdLn] p;nfO{ ;f]Wof}F æh'Qf
lsGof} t <Æ æcxF, k};f k'u]g . dft{8Laf6 g"g
lsg]/ NofPsf] 5' . ufpFdf g"g a]R5' . To;kl5 rflxF kSsf
lsG5' ;/ .Æ æeft sxfF vfof} t <Æ eGbf
p;n] vNtLaf6 rfdn lgsfn]/ eGof], æclnslt rfdn vfPF ;/
Û eft vfg 3/} k'U5' .Æ
pm cfˆgf] 3/ hfg cf]/fnf] nfUof] . xfdL cª\ukfgL
hfg t];f]{ nfUof}F . clnk/ k'u]kl5 xfd|f] el/ofn] eGof], æljr/fsf]
3/df To:tf] 5 . s] vfnf / eft <Æ
Tof] s]6f /fdnfn
bdfO{sf] 5f]/f /x]5 h;sf] ;f; 8]9 306fcl3 dfq uPsf] lyof]
. af6}df kg]{ pgsf] 3/df xfdL k'Ubf pgsf] nfz 3/af6 lgsflnFb}
lyof] . 8fFsf] 5f]8]/ /f]O/x]sL pgsL @)÷@@ jif{sL 5f]/L
nfnsnfnfO{ csL{ dlxnfn] ;dft]sL lyOg\ . /fdnfnsL hxfg / cf7
jif{sL 5f]/L cfFugdf a;]/ /f]O/x]sf lyP . ToxfF Pslqt l5d]sLx¿sf
cfFvf klg 6Nkn6Nkn lyP .
/fdnfnnfO{ #)
306f hlt cl3 6fpsf]df uf]nL nfu]sf] lyof] . uf]nL 7f]Sg]n]
pgnfO{ 7fpFsf] 7fpF d/]sf] 7fg]sf x'g;S5g\, t/ w'sw'sL afFsL
x'gfn] ufpFn]n] 36gf:yn cª\ukfgLaf6 cfwf 306f tnsf] pgsf]
3/ k'¥ofPsf lyP .
/fdnfn;Fu} uf]nL
xflgPsf cª\ukfgLsf ^ hgf dflg;x¿ ;f}o{ /fpt, t'nf
/fpt, g/axfb'/ af]x/f, rGb' af]x/f, ¿k bdfO{ / sfzL
;fsL{ uf]nL nfUg] lalQs} d/]sf lyP .
pgLx¿nfO{
dfg]{ zfxL g]kfnL ;]gf / k|x/Lsf] 6f]nL !! sflQs @)%( sf]
;fF‰ afh'/fsf] ;b/d'sfd dft{8Laf6 u:tLdf lg:s]sf] lyof]
. !@ sflQs laxfg l‰;ld;df cª\ukfgL k'Ubf pgLx¿n]
af6f]5]psf] xl/s[i0f /fptsf] 3/df aQL an]sf] / dflg;x¿
s'/f ul//x]sf] e]§fP . pgLx¿n] 3/nfO{ 3]/f xfn]
/ leq sf] 5 egL ;f]w] .
3/leq ;ft hgf
dflg;x¿ tf; v]n]/ al;/x]sf lyP . cfwf/ft;Dd sf]bf]sf]
gn sf6]/ 3/ kms]{kl5 pgLx¿ tf; v]Ng yfn]sf lyP . l5d]sLx¿sf]
c8\sn cg';f/ aflx/af6 af]Ng] dfG5]nfO{ pgLx¿n] dfcf]jfbL
7fg] . dfcf]jfbLn] tf; v]Ng]nfO{ oftgf lbg] x'gfn] pgLx¿n]
aQL lgefP . o;af6 ;zlÍt ag]sf] ;'/Iff kmf}hn] pgLx¿nfO{
km]l/ af]nfof] . pgLx¿ gaf]n]kl5 9f]sf kmf]/]/ leq
k;]sf] kmf}hn] ToxfF ePhlt ;ft} hgfnfO{ uf]nL 7f]Sof] .
;]gf / k|x/Lsf]
x'n lxF8]kl5 cª\ukfgLdf xfxfsf/ dlRrof] . ufpFn]x¿n]
nfz g5'g] lg0f{o u/] . lgbf]{if dflg; dfl/P egL lhNnf k|zf;g
sfof{nodf ph'/L ug{ !) hgfsf] 6f]nL lhNnf ;b/d'sfd dft{8Ltkm{
nfUof] . ltgn] 9dsg]df af; a;]sf] 7fpFdf /]l8of] g]kfnsf]
;dfrf/ ;'g] ækf08';]gdf ;ft hgf cftª\ssf/L dfl/P
.Æ cftª\ssf/Lsf dltof/ eg]/ k|zf;gn] b'Mv b]nf
eGg] 8/n] pgLx¿ ;b/d'sfd hfg] of]hgf Tofu]/ af6}af6
kmls{P . pgLx¿ ufpF kmls{;s]kl5 !@ sflQssf] dWofXg
^ j6f nfz Ps}k6s d;fg3f6lt/ nluPsf lyP . b'O{ hgf elthf, Pshgf
ef~hf / Ps hgf gflt kg]{ cfkmGt u'dfPsf] kL8fn] ubf{ cfs'nJofs'n
ePsf jL/axfb'/ af]x/f / czQm j[4x¿ afx]s ufpFdf nf]Ug]dfG5]
sf]xL lyPgg\ . ^ hgf dflg; 7x/} / ! hgf 3fOt] ePsf] xl/s[i0f
/fptsf] 3/5]pdf zf]sfs'n dlxnfx¿ cfnfkljnfk ul//x]sf
lyP . x'nsf] Pp6f kf6f]af6 Ps hgf j[4f …dnfO{ klg uf]nL
7f]s\Ú eGb} xfdL5]p cfOk'lug\ . …logLx¿
uf]nL 7f]Sg] dflg; xf]Ogg\Ú eg]/ ufpFn]n] ;D‰fPkl5
pgL kmls{Og\ .
æ/f]u
nfu]/, cf}iflw ubf{ klg gePkl5 dfG5] dg'{ :jfefljs} xf] .
o;/L lgbf]{if dflg; dfl/g' rflxF cGofo xf],Æ jL/axfb'/n]
eg] .
Pshgf elth,
5f]/LHjfOF / gflt u'dfP/ klg w}o{ gu'dfOsg c?nfO{ ;DemfO/x]sL
wgdtL af]x/f afx]s c¿ ;a}sf] cg'xf/ ;ftf] p8]sf] h:tf]
b]lvGYof] . tL; hgf 5f]/f5f]/LnfO{ 6'x'/f / ;ft hgf dlxnfnfO{
ljwjf agfPsf] / dfl/Psf cfkmGtnfO{ /fHon] cftª\ssf/L
3f]if0ff u/]sf] s'/f ;xg ;Sg] Ifdtf pgLx¿df b]lvFb}gYof]
. x'g klg dfl/Psfx¿dWo] t'nf /fpt, g/axfb'/ af]x/f
/ rGb' af]x/f s/La b'O{jif{cl3 dfcf]jfbLsf nfn;]gf;Fu le8\g
kf08';]gsf ufpFn]x¿n] agfPsf] …sfn;]gfÚ
sf ;b:o lyP . …sfn;]gfÚ n] s}of}F k6s dfcf]jfbLx¿nfO{
cfˆgf] If]qaf6 n3f/]sf] klg lyof] . …ufpFn]åf/f
dfcf]jfbL wkfOPÚ egL Tolta]nf ;/sf/L ;~rf/dfWodx¿n]
…sfn;]gfÚ sf lqmofsnfksf] k|rf/ klg u/]sf lyP
. o:t} u/]sf sf/0f sfn;]gfsf ;b:ox¿nfO{ kl5 dfcf]jfbLx¿n]
oftgf lbPsf lyP .
kf08';]gsf]
syf olQd} 6'lª\ub}g . cª\ukfgLdf ;ft hgf df/]kl5
;]gf / k|x/L ToxfFaf6 cf]/fnf] ‰/] . rfFkmf¿v
eGg] 7fpFdf ;fgf] lrof k;n yfk]sf 8anaxfb'/ s8fotnfO{ …kbdaxfb'/
zfxL sxfF 5 <Ú egL ;f]Wbf atfpg g;s]sf] …ck/fwÚ
df @÷$ a'6 d'vdf lxsf{P/ pgLx¿ c‰} cf]/fnf]
nfu] . cfˆgf afa'–cfdf, hxfg / efO;Fu} v]tdf wfg
sfl6/x]sf kbdaxfb'/nfO{ s7fnfdf ;dft]/ tfg] .
dª\l;/
@)%* df b]ze/ ;ª\s6sfn nfUg]lalQs} dfcf]jfbLsf] lr7L
cf];f/]sf] -kbdaxfb'/ k]zfn] xNsf/f lyP_ cf/f]kdf tLg dlxgf
y'lgPsf] / csf]{ tLg dlxgf b}lgs tfl/v af]s]sf] cfˆgf]
5f]/fnfO{ ;]gf / k|x/Ln] ;dft]kl5 clgi6 x'g] 7fg]/ kbdsf afa'
kl5kl5 uP . pgL;Fu} kbdsL hxfg tLg jif{sf] 5f]/f] af]s]/ uOg\
. kfFr÷5 hgf l5d]sLx¿ pgLx¿eGbf s]xL
kl5 uP .
ædfcf]jfbLsf]
a}7s u/fpF5;\ . c‰ unkmQL u5{;\ eGb} r'6\b}r'6\b} nu]
. Toqf]hgfn] PsPsk6s r'6\bf s] afFsL /xg' / Û bfFt af6}df
v;fn] . n'uf s]xL lyPg, s§' dfq} . h'Qf af6}df v;fn]
. sfFwfsf] n]sdf k'Ubf klg w'sw'sL afFsL /x]5 . uf]nL xfg]5g\
/ lubL aflx/ lg:s]sf] nfz af6fdf kmfn]/ uP5g\,Æ pgsf
afa'n] 6f]nfpFb} xfdLnfO{ o;f] eGbf 5f]/f dfl/Psf] @$ 306f
klg lat]sf] lyPg .
kbdsf afa'n]
eg], æd]/f] 5f]/f dfcf]jfbLdf nfu]sf] 5}g . zq'n] To;f]
eGof] xf]nf, s'/f a'l‰lbg';\, o:tf] gug'{;\ eGbf sxfF
;'Gy] / < …:;fnfÚ eGy], KjfSs aGb'ssf] s'Gbfn]
xfGy] . ;Fu} uPsf] gfltnfO{ nfQfn] xfg]/ tn k'¥ofP . xfGgfsf]
sfd dfq 5 . a? 7\ofª\u uf]nL xfg]/ Ps}k6sdf dfl/lbPsf]
eP x'GYof] .Æ
kbdsf] nfznfO{ ufpFn]x¿n] vf]nfsf] 3f6;Dd k'¥ofpg
;s]gg\ . sfFwfs} n]sdf uf8]/ kmls{P . nfz uf8]sf] ef]lnkN6
;Ddklg 3/df lsl/of ;'? ePsf] lyPg . pgLx¿ s] ug{] eGg]
lg0f{o ug{ g;Sg] cj:yfdf lyP . kbdsL cfdfn] ?Fb} elgg\, æa?
dfcf]jfbLdf uPsf] eP afFRg] lyof] ls <Æ kbd afFr'~h]n
dfcf]jfbL gePsf]df uj{ ug{] pgsL j[4 cfdfnfO{ clxn] o:t} nfu]sf]
5 . æd]/f eujfg dsg uf]nL 7f]s]/ dfl/b]pm,Æ rf/
6'x'/f ;GtfgsL cfdf, kbdsL ljwjf ?Fb} lyOg\ .
;b/d'sfd dft{8Ldf,
xltof/ af]s]sf x'g\ jf gaf]s]sf ;a} ;/sf/L clwsf/L / /fhgLlts
g]tfx¿ kf08';]g nufot dft{8L eGbf pQ/k"j{sf ;a}
uflj;x¿ dfcf]jfbLsf] sAhfdf /x]sf] :jLsf/ u5{g\ . dft{8L
uflj;sf] pQ/k"jL{ l;dfgfdf kg]{ sfFwf e~Hofª, kf08';]g
/ sf]N6Lsf ¿vdf dfcf]jfbLsf tf/]‰08f ljgf cj/f]w
lg/Gt/ kmx/fpg', dfcf]jfbLx¿ lgw{Ss;Fu lxF88'n ug{'
/ pgLx¿n] rfx]hlt rGbf lbg ufpFn]x¿ afWo x'g'n]
of] egfOsf] k'li6 klg x'G5 .
g]skf -Pdfn]_ sf] ufpF sldl6sf k"j{ ;lrj kbdsf] v]t c¿sf]
eGbf a9L x'gfn] dfcf]jfbLn] pgLaf6 a9L wfg c;'Ng] atfO;s]sf
lyP . s]xL dlxgfcl3 vfgf vfg cfOk'u]sf dfcf]jfbLnfO{ cfkm"n]
vfg l7Ss kf/]sf] sf]bfsf] /f]6L / g"g lbFbf æo:tf]
g/fd|f] vfgf xfdLnfO{ lbg] <Æ eg]/ kbdsf efO{ lkl6Psf
lyP .
æpm -dfcf]jfbL_ cfP/ xfdLnfO{ vr{ b]p geP uf]nL xfG5'
eG5 . pm -;]gf÷k|x/L_ cfP/ p;f] u5{ . xfdLn] bf]xf]/f]
r]kdf k/]/ dg'{k¥of],Æ kbdsf afa'n] eg] .
of] 36gfkl5
kf08';]g cftlÍt aGof] . dflg;x¿ ckl/lrt;Fu af]Ng
5f]8] . af/Ldf ux'Fsf] aLpm 5l//x]sf kf08';]gsf h'Nkm] ;fsL{
xfdLnfO{ b]v]kl5 3/lt/ efu] . aNnaNn ;D‰fP/ kl/ro lbPkl5
pgn] eg], ædfG7f b]lv dfG7f -dfG5] b]lv dfG5]_ 8/fpg]
h'u cfof] . xh'/x¿nfO{ b]v]/ d]/f] x8 -z/L/_ sfDof]
. To;}n] efu]sf] .Æ o;f] eGbf pgsf] ;f/f z/L/ nunuL
sfld/x]sf] lyof] .
afh'/fsf] lhNnf
;b/d'sfd dft{8Lb]lv sf]N6L;Ddsf] Pslbgsf] af6f]df lat]sf b'O{
jif{df ^) hgf eGbf a9L dflg; dfl/Psf 5g\ . dfl/g]x¿df
d[To'nfO{ uf}/j 7fGg] dfcf]jfbLb]lv dfcf]jfbLn] 5f8]sf] lj:kmf]6s
kbfy{ k8\lsP/ d/]sf 3fF; sf6\g uPsf s]6fx¿ / dfcf]jfbLn]
ckx/0f u/L xft afFw]/ nu]sf lgbf]{if dflg;;Dd 5g\ .
dflg;sf] d[To'sf]
va/af6 dg yª\lynf] ePsf oxfFsf dflg;x¿sf] kL8f
s:tf] 5 eg] pgLx¿nfO{ afFsL hLjg b'Mv} b'Mvdf latfpg'kg]{
lrGtf nfu]sf] 5 . bxL afh]sf gfdn] k|Voft &^ jif{sf Ps
j[4n] xfdLnfO{ eg], æltdLx¿ Joy}{ hGd]sf . lhGbuLe/
b'Mv kfpg] eof} . xfd|f]h:tf] ;'vn] ul/vfg kfpFb}gf} .Æ
o; 36gfn] kf08';]g
dfq xf]Og k"/} afh'/f / l5d]sL lhNnf c5fd;Dd} ;]gf /
k|x/Lk|lt cljZjf; k}bf u/]sf] 5 . xfdL hxfFhxfF hfGYof}F dflg;x¿n]
Pp6} s'/f eGy], ækf08';]gdf t tf; v]Ng] dfG5] df/]5
x} .Æ s;}n] eGy], æaf3 dfg{ uPsf] lzsf/Ln] af3
ge]6] 9's'/ eP klg df/]/ lrQ a'‰fpF5 /] . To:t} xf]
.Æ n
|